Karlo Facila Legolibro por la Lernado de Esperanto

Kiam naskigxis Karlo, rozkolora kaj sana, liaj gepatroj estis ankoraux tre junaj. Ilia unua infano li estis. Lia apero en tiu cxi mondo kauxzis grandegan gxojon en la tuta familio. Filo! vera vivanta knabeto! La junaj gesinjoroj Davis estis tre fieraj pri Karlo kaj gxuis internan kaj trankvilan plezuron.

Sed la patro de S-ro Davis estis tro gxoja por esti trankvila. Avo li estis nun; li tute forgesis, ke tio lin iom maljunigas kaj li kontrauxe sentis en si infanan gajecon.

Dum du tagoj post la naskigxo de Karlo, li ne povis labori en sia oficejo. Li kuradis de sia domo al la domo de sia filo kaj de tie revenis al sia domo; li promenadis tra la stratoj de l' urbeto, eniris en cxiajn magazenojn por acxeti aferojn tute senutilajn; al cxiu almozpetanto li donis multajn monerojn. Oni povis facile vidi, ke li estas kontenta.

La gepatroj de Sinjorino Davis estis jam tre maljunaj. Ili logxis en granda urbo, kaj oni telegrafe anoncis al ili la naskigxon de ilia nepo. Por ili, li ne estis la unua. Ilia filino Margareto, la felicxa patrino de Karlo, estis ilia sepa infano. Jam du el sxiaj fratoj kaj tri el sxiaj fratinoj estis edzigxintaj kaj ecx havis infanojn, kiam frauxlino Margareto renkontis la junan S-ron Davis, kun kiu sxi baldaux fiancxinigxis kaj poste edzinigxis. Frauxlino Margareto estis tre beleta junulino kaj tre dolcxa. Pro tio cxiuj gefratoj tre amis sxin kaj sxiaj gepatroj ricevis grandan cxagrenon, kiam sxi devis forveturi kun sia juna edzo.

Cxe la baptotago de Karlo, preskaux la tuta familio de Sinjorino Davis cxeestis, kaj ankaux la patro kaj la juna frato de Sinjoro Davis. Oni nomis la knabon Karlo-Teodoro por kontentigi lian patran avon S-ron Karlo Davis kaj lian patrinan avon S-ron Teodoro Renberg. Kompreneble oni ne povis elekti alian baptopatron, ol lian patran avon. La baptopatrino estis la plej maljuna fratino de Sinjorino Davis.

Dum la pastro malsekigis lian beletan kapeton kun kreskantaj blondaj haroj, sinjoreto Karlo-Teodoro sxajnis gaje rideti kaj, subite palpante siajn malsekajn harojn per siaj manetoj, li faris al la cxeestantoj en la pregxejo lauxtan, sed nekompreneblan paroladon, kiu preskaux rompis la seriozecon de la ceremonio. Sendube por haltigi lin, lia onklino donis al li pluvegon da kisoj. Kredante, ke ili estas gratulesprimoj kaj estante jam tre modesta, li tre malafable akceptis tiujn kisojn. Jam tie li mirigis multajn personojn.

Grava rimarko. -- Por respondi al la demandoj oni devas neniam uzi simple "jes" aux "ne", sed ordigi la vortojn de la demando mem alimaniere kaj aldoni la necesajn vortojn.

EKZEMPLE: Cxu la gepatroj de Karlo estis junaj, kiam li naskigxis? -- Jes, la gepatroj de Karlo, Sinjoro kaj Sinjorino Davis, estis ankoraux junaj, kiam naskigxis ilia filo.

1. Cxu la gepatroj de Karlo estis junaj, kiam li naskigxis? -- 2. Cxu Karlo estis la unua infano de S-ro Davis? -- 3. Kion faris la patro de S-ro Davis? -- 4. Kiel oni anoncis la naskigxon al la gepatroj de S-ino Davis? -- 5. Kiom kostas la sendo de telegramo? -- 6. Donu kelkajn baptonomojn de knaboj kaj knabinoj. -- 7. Kion oni faris al Karlo en la pregxejo?

2. La hejmo.

Junaj gesinjoroj Davis estis nek ricxaj, nek malricxaj, kaj havis plej cxarman hejmon apud la urbeto. Tre simpla dometo, malgranda gxardeno kun kelkaj arbetoj, jen ilia tuta hejmo, sed cxio estis tre pura kaj delikata interne kaj ekstere. En la cxambroj cxio estis hela, la murpaperoj kaj la meblaro. Cxie oni povis admiri kiel orde kaj elegante la delikataj manoj de Sinjorino Davis arangxis cxiujn aferojn.

La patro de Karlo-Teodoro estis cxefkomizo en filio de la Nacia Banko kaj li ricevis tre bonan salajron. Cxar nek li, nek lia edzino multe elspezis, li povis cxiujare sxpari sumon por "siaj infanoj".

Efektive Karlo ne gxuis tre longe la gloron esti sola en la nova generacio de l' familio. Kiam li estis dujara kaj jam kuris tre bone tra la tuta domo, li trovis iun tagon bluokulan fratineton en la antikva lulilo, kie li kutimis dormadi antaux tre longe . . . kiam li estis malgranda.

Aliaj kredeble estus igxintaj tre jxaluzaj, sed Karlo estis grandanima, kaj lia vizagxo tuj montris largxan rideton kaj afablan esprimon de protektemo. Petinte la permeson de sia patrino, li kisis dufoje la frunton de sia dormanta fratineto.

Karlo tre multe interesigxis je la progresoj de sia fratineto Helenjo. Kiam sxi ankaux povis kureti tra la domo, li farigxis sxia instruanto kaj gvidanto.

Karlo estis tre observema kaj ankaux tre entreprenema. Li penadis imiti cxion interesan, kion li vidis aux pri kio li auxdis. Uzante tablon kaj multajn segxojn, li konstruis grandan sxipon, kies bela flava kamentubo estis . . . la paperkorbo de lia patro. Por Helenjo li cxiam arangxis komfortan sidejon per broditaj kusenoj forprenitaj el la salono.

Kiam Sinjorino Davis laboris cxe sia kudromasxino kaj Karlo ekfajfis kaj bruadis por anonci, ke dangxera ventego minacas la sxipon, la timigata fratineto ekploris, tremante inter la broditaj kusenoj. Subite cxio haltis: la kudromasxino kaj la sxipo. Helenjo baldaux retrankviligxis sur la genuoj de l' patrino, konsolita, cxu per sxiaj dolcxaj kisoj, cxu per la elokventaj klarigoj de Karlo, kiu venigis la ventegon nur por havi la okazon kuragxe savi sian fratinon.

Supre en la domo estis longa subtegmenta cxambro, en kiu kusxis cxiaj kestoj, korboj, segxoj kaj malnovaj objektoj. Estis por Karlo vera paradizo. Kiam li trovis malfermita la pordon de l' sxtuparo, li rapide rampis al la sxatata cxambrego. Tie li plezurege cxirkauxpromenis, malfermante la kestojn, palpante kaj malordigante cxiujn aferojn. La gxojo dauxris gxis lia patrino aux la servistino, auxdinte bruon, venis lin sercxi kaj rekondukis lin malsupren.

1. Cxu gesinjoroj Davis estis ricxaj? -- 2. Kie ili logxis? -- 3. Citu kelkajn meblojn, kiuj trovigxas en via hejmo? -- 4. Kion faris la patro de Karlo? -- 5. Cxu li multe elspezis? -- 6. Cxu Karlo estis jxaluza? -- 7. Kiel oni nomis lian fratinon? -- 8. Per kio Karlo konstruis sxipon? -- 9. Sur kion li sidigis Helenjon? -- 10. Per kio oni kudras? -- 11. Kiu estas la plej granda firmo por la fabriko de kudromasxinoj? -- 12. Kiu cxambro estis en la supro de la domo? -- 13. Kio estis en gxi? -- 14. Cxu Karlo sxatis iri tien? -- 15. Kion li faris en tiu cxambro? -- 16. Kiu kondukis lin malsupren? -- 17. Cxu estas lifto en via domo? -- 18. Cxu vi logxas sur la unua etagxo? -- 19. Kiom da logxantoj estas en via urbo?

3. La servistino.

La geavoj de Karlo konservis tre longe unu servistinon, kiun cxiuj en la familio tre amis pro sxia fideleco kaj diskreteco. Kiam la juna Sinjoro Davis edzigxis, la servistino iris en la novan hejmon por cxion arangxi. La juna edzino tiom placxis al sxi, ke sxi tie restis; kaj post la naskigxo de Karlo, sxi decidis, ke sxi neniam foriros.

Sxia nomo estis Anjo. Sxi havis pintan nazon kun du malgrandaj grizbluaj okuloj kaj vangoj cxiam tre rugxaj, kiel pomoj. Sian blankan kufon sxi preskaux neniam demetis, sed ofte okazis, ke Karlo fortiris gxin por vidi la koloron de sxiaj haroj. Cxiufoje li ricevis pro tio vangofrapon kaj tuj poste kison.

En la domo Anjo faris cxion; sxi estis samtempe kuiristino kaj cxambristino, sed la domo estis tiel malgranda, ke sxi facile plenumis ambaux taskojn. Sinjorino Davis sxin ofte helpis kaj faris cxiujn kudrolaborojn. Anjo sentis en si tre grandan admiron al la juna dommastrino pro sxia granda delikateco en cxio.

Kelkafoje Karlo ricevis permeson iri frumatene al la legomvendejo kun Anjo. Sxi portis du grandajn korbojn kaj li malpezan retsakon. Post dekkvinminuta marsxado ili alvenis al la publika placo. Multaj cxevaloj kaj veturiloj staris apud la trotuaroj. En la mezo de la placo, cxirkaux la monumenta fontano, sidis la gevendistoj kun siaj tabloj kaj korbegoj plenaj je brasikoj, terpomoj, fromagxoj, fruktoj cxiuspecaj. Anjo diskutadis kun multaj virinoj kaj fine acxetis diversajn legomojn kaj grandan pecon da butero. Kelkafoje sxi metis ion en la retsakon de Karlo. Poste tre rapide ili hejmen revenis.

Kelkafoje Karlo helpis Anjon meti la telerojn sur la tablon. La forkojn, kulerojn kaj trancxilojn li ankaux alportis, sed neniam la glasojn, cxar Anjo opiniis la aferon tro dangxera.

Iam li rompis tason, cxar li provis porti tri samtempe. Alkuris Anjo cxe la bruo . . . "Estas nenio," ekkriis Karlo, "mi ne vundigxis." Anjo lin longe riprocxis, sed Karlo opiniis, ke estus multe pli sagxe, se sxi irus tuj sercxi alian tason.

Kun Karlo, Anjo estis cxiam gaja kaj sxercema; sed kun Helenjo, sxi estis multe pli dolcxa kaj ecx sxajnis iom malgxoja rigardante sxin. Sxi prenis sxin delikate en siaj brakoj kaj movis la kapon penseme. Cxiuj same sxajnis melankolie dolcxigxi apud Helenjo.

Karlo tre amis sian fratineton, sed ne kuragxis multe ludi kun sxi, cxar sxi sxajnis timi la bruon kaj tre ofte ekploris. Li opiniis, ke la knabinoj estas delikataj estajxoj, kiuj bezonas multe da zorgoj.

1. Kiel nomigxis la servistino de S-ino Davis? -- 2. Cxu sxi estis diskreta? -- 3. Kiu estis la koloro de sxiaj vangoj? -- 4. Cxu cxiuj pomoj estas rugxaj? -- 5. Kio estas en la mezo de pomo? -- 6. Citu kelkajn fruktojn. -- 7. Kiun vi preferas? -- 8. Cxu Karlo kelkafoje tiris la kufon de Anjo? -- 9. Kien iris Karlo kun la servistino? -- 10. Kion li portis? -- 11. Kiuj personoj estis sur la publika placo? -- 12. Kion ili faris? -- 13. Citu kelkajn legomojn? -- 14. Kion acxetis Anjo? -- 15. Cxu Karlo helpis Anjon por prepari la tablon? -- 16. Kiom da tasoj rompis Karlo? -- 17. Kion li respondis al la riprocxoj de Anjo? -- 18. Cxu Helenjo estis amata de sia frato? -- 19. Kion opiniis Karlo pri Helenjo? -- 20. Kiujn ludilojn preferas la knabinoj? -- 21. Cxu kelkafoje Helenjo ploris? -- 22. Kiam oni ploras?

4. Dimancxo.

Dimancxe matene Karlo restis longe en sia liteto kaj gxuis la dolcxajn songxojn, kiujn alportas la oraj sunradioj, enirante en la cxambron inter la kurtenoj de l' fenestro . . . Subite li ekvidis la dolcxan vizagxon de sia patrino, alveninta por lin veki. Li estis tre gaja. Lauxte sonoradis la sonoriloj de l' pregxejoj, dum lia patrino lin helpis por lia tualeto.

Karlo opiniis, ke la spongoj estas tre malagrablaj objektoj, kiuj metas sapon en liajn okulojn. Li jam ofte konigis tiun impreson al sia patrino, sed sxi tamen dauxrigis la uzadon de spongoj. Dimancxe S-ino Davis vestis Karlon per brodita flanelcxemizeto, blanka pantalono kaj blua jaketo. Li havis flavajn sxuetojn kaj grandan pajlan cxapelon, pri kiu li estis tre fiera.

Dimancxe posttagmeze Karlo promenadis kun sia patro. Li sxatis iri al la bordo de l' rivero por vidi la sxipojn kaj la fisxkaptistojn, kiuj estis tre multaj. Estis seriozaj sinjoroj, longbarbaj maljunuloj kaj ankaux multaj knaboj. Cxiu silente sidis sub unu el la arboj apud la bordo. Ili pacience rigardadis la fadenon de sia fisxkaptilo malaperantan en la akvo. De tempo al tempo iu levis subite sian kanon kaj dekrocxis de la hoko brilantan fisxon, malespere saltantan cxiuflanken.

Antaux la vespero S-ro Davis kaj lia fileto revenis hejmen, kaj alvenis gxustatempe por trinki varmegan tason da teo en la salono.