Het Esperanto in Twintig Lessen

Voorwoord.

"De ondervinding is de beste leermeesteres".

Dit spreekwoord is niet te onpas bij het samenstellen van een Esperanto-leerboek. Waar tot nog toe voor cursuslessen dikwijls het leerboekje van den Heer WITTERIJCK "Esperanto in 10 lessen", als het geschikst daarvoor, werd gebruikt, heeft de ondervinding geleerd, dat dit boekje, ofschoon volledig, te beknopt is, waardoor velen, die met ijver de studie van het Esperanto begonnen, spoedig deze ook weer staakten. De hoofdoorzaak hiervan is te vinden in het feit, dat het meerendeel der Esperanto-leerende menigte de schooljaren reeds geruimen tijd achter den rug heeft en dientengevolge de zoo hoognoodige Nederlandsche taalregels vergeten is.

Dit heeft mij op het denkbeeld gebracht, te trachten deze oorzaak weg te nemen, door aan de hand van WITTERIJCK'S "Leerboekje in 10 lessen" een uitgebreider samen te stellen in 20 lessen, waarin de leerling, behalve over het Esperanto, ook een onmisbaar klein overzicht van de Nederlandsche taal krijgt, en niet geheel zal behoeven te steunen op datgene, wat de onderwijzer tijdens de lessen ervan vertelt, wat grootendeels toch weer vergeten wordt.

Moge dit werkje een gunstig onthaal vinden bij onderwijzers en leerlingen en daardoor krachtig medewerken tot groei en bloei van de wereldhulptaal Esperanto.

A. Blok.

Rotterdam, Nov. 1912.

Bij den Tweeden Druk.

Gaarne voldeed ik aan het verzoek van den Uitgever, om een tweede druk van mijn leerboekje in gereedheid te brengen.

Dankbaar heb ik van de op- en aanmerkingen mijner geestverwanten gebruik gemaakt en hier en daar een kleine wijziging of aanvulling aangebracht, welke door gebruikers van den 1en druk met geringe moeite in den tekst bijgeschreven kunnen worden.

Ik hoop en vertrouw dat deze tweede druk een even gunstig onthaal zal vinden als de eerste, welke getoond heeft in eene behoefte te hebben voorzien, daar zij reeds in één jaar uitverkocht is.

A. B.

Rotterdam, Jan. 1914.

Bij den Vierden Druk.

Aangenaam is het mij te kunnen constateeren, dat van mijn leerboekje een veelvuldig gebruik is gemaakt, daar reeds weer een nieuwe druk moet worden opgelegd. Met het oog op de vele in gebruik zijnde boeken van den 2en en 3en druk en daar het niet noodig is gebleken dat ingrijpende veranderingen moesten worden aangebracht, is deze oplaag behoudens een paar kleine wijzigingen geheel gelijk aan de voorgaande zoodat ze beiden tegelijk kunnen gebruikt worden.

Tevens heb ik als leesoefening nog een verhaaltje ingelascht.

A. B.

Rotterdam, Nov. 1916.

Bij den Zevenden Druk.

Deze druk is gelijk aan den vorigen.

A. B.

Rotterdam, Oct. 1920.

Het Esperanto in twintig lessen.

Het Alphabet.

Vorm Naam Uitspraak.

A a a als de lange a in dagen. B b bo als in 't Nederlandsch. C c co als ts in plaa_ts_en. Cx cx cxo als tsj in 't Nederlandsch. D d do als in 't Nederlandsch. E e e als de lange e in beer. F f fo als in 't Nederlandsch. G g go als een zachte k met keelgeluid in zakdoek. Gx gx gxo als dzj in 't Nederlandsch. H h ho als in 't Nederlandsch. Hx hx hxo als ch in lachen. I i i als de lange i in titel. J j jo als in 't Nederlandsch. Jx jx jxo als zj in 't Nederlandsch. K k ko als in 't Nederlandsch. L l lo idem. M m mo idem. N n no idem. O o o als de lange o in oor. P p po als in 't Nederlandsch. R r ro idem. S s so idem. Sx sx sxo als sj in 't Nederlandsch sjouwen. T t to als in 't Nederlandsch. U u u als oe in koe, goed. V v vo als w ongeveer in 't Nederlandsch. Z z zo als in 't Nederlandsch. Aux, tweeklank, als au in 't Nederlandsch pauw. Eux, idem als eeu idem spreeuw.

Zooals men ziet mist het Esperanto Alphabet de letters ij, q, w, x en y, welke niet gebruikt worden, doch heeft het méér de letters:

cx in cxevalo, spreek uit tsjeewaaloo. gx in gxardeno, spreek uit dzjaardeenoo. hx in hxemio, spreek uit cheemieoo. jx in jxauxdo, spreek uit zjaauwdoo. sx in sxerci spreek uit sjeertsie.

Esperanto is phonetisch, d.w.z. iedere letter heeft haar eigen bepaalde klank en wordt dus door slechts één letterteeken voorgesteld.

De klinkers a, e, i en o worden dus altijd uitgesproken met zachtlangen klank, bijv.: aglo, spreek uit aagloo = arend; eble, spreek uit eeblee = mogelijk; vintro, spreek uit wientroo = winter; ovo, spreek uit oowoo = ei; terwijl u den oe-klank heeft als bulo, spreek uit boeloo = bol.

Aanmerking: In 't gebruik worden deze klanken in gesloten lettergrepen iets korter uitgesproken en komen dan overeen met de uitspraak in onze woorden pad, pet, pit en pot.

De klemtoon valt altijd op den vóórlaatsten lettergreep, bijv.: _pa_tro = vader; cxe_va_lo = paard; so_i_fo = dorst; ho_di_aux = heden.

Bij samengestelde woorden valt de klemtoon op elken vóórlaatsten lettergreep van de samenstellende deelen, bijv. kura_cist_ed_zi_no = de vrouw van een geneesheer.

Het afbreken van woorden aan het eind van een regel kan naar willekeur geschieden, doch de ondervinding beveelt aan, de woorden alléén af te breken na'n woorddeel, dus bijv. na het stamwoord of na de samenstellende deelen, bijv.: esper-anto, pa-rol-an-ta, ferm-il-aro.